POWRÓT

SEMESTR VI

Grafika na potrzeby kartografii - wykład


Spis treści rozdziału - tutaj kliknij

Metody prezentacji kartograficznej
Mapy na stronach internetowych


 

Metody prezentacji kartograficznej na mapach

     
   

      Mapa jest to zmniejszony model powierzchni Ziemi lub jej części przedstawiony przy użyciu symbolicznych znaków umownych, noszących nazwę znaków kartograficznych. Takie zmniejszenie powierzchni Ziemi uwzględnia kulistość Ziemi a samo przetwarzanie informacji odbywa się według określonych reguł matematycznych, co nazywane jest odwzorowaniem kartograficznym
      Mapy opracowywane są na podstawie bezpośrednich pomiarów terenu, które następnie nanosi się w odpowiedniej skali na arkusz. W czasach nam współczesnych sposób wykonywania pomiarów terenu został znacznie usprawniony dzięki wykorzystaniu zdjęć lotniczych, GPS i wielu innych technik.
      Mapa może być wykonana w postaci analogowej (obraz na płaszczyźnie) lub (coraz częściej) cyfrowej - zobrazowanie zbioru danych o obiektach oryginału i ich wzajemnym usytuowaniu.
      Zasadniczą treścią mapy jest rysunek sytuacyjny, będący obrazem pokrycia terenu znajdującego się na powierzchni Ziemi (bez ukształtowania terenu). Osiąga się to przez przedstawienie na mapie przedmiotów terenowych za pomocą znaków kartograficznych.

Rodzaje znaków kartograficznych;

  • punktowe (nie da się przedstawić w skali mapy, studnia, młyn, głaz , centrala, słup)
  • liniowe (drogi, koleje, granice, ogrodzenia, rzeki)
  • konturowe (powierzchniowe) (lasy, łąki, jeziora, itd.)
  • umowne objaśniające (uzupełniają charakterystykę przedmiotów terenowych)
  • napisy na mapach
  • barwy na mapach

      Istnieje wiele metod prezentacji sytuacji i danych na mapie. Dobiera się je w taki sposób, aby były jak najbardziej czytelnie, pokazywały obiekty czy zjawiska. Dla pełnego zobrazowania sytuacji terenowej na mapach, stosowanych jest kilka metod jednocześnie - np. na mapach ogólnogeograficznych stosowane są metody punktowe (miasta rzeki itd.), powierzchniowe (zasięgi lasów) i izoliniowe (warstwice).

Mapa spełnia swoje znaczenie, jeżeli jest wykonana w czytelnych i zrozumiałych dla wszystkich kolorach. Najczęściej stosowane kolory to;

  • czarny - stosowany do rysowania ramki i siatki systemów meldunkowych, osiedli, obiektów przemysłowych, sieci komunikacyjnej (koleje, drogi), granice i ogrodzenia,
  • niebieski - wody, bagna i dane magnetyczne,
  • brązowy - rzeźba terenu,
  • zielony - roślinność.

      Na mapach specjalnych możemy spotkać się z innym zestawem kolorów, częściowo odbiegający od podanego. Przykładem są mapy do biegu na orientację. Oto zestaw znaków stosowanych na tego typu mapach.

      Oprócz informacji o terenie przedstawionej na mapie topograficznej pod postacią znaków umownych, często praktykowane jest zamieszczanie na tych mapach informacji pozaramkowych (mapy wojskowe). Tymi informacjami są;

  • przynależność państwowa i administracyjna;
  • tytuł wydawnictwa, godło (kod) i nazwa arkusza;
  • numer serii;
  • oznaczenie wydania arkusza;
  • informacje dotyczące północy;
  • podziałka kątów nachylenia;
  • skala;
  • informacja o siatce meldunkowej;
  • skorowidz sąsiednich arkuszy;
  • legenda znaków unownych;
  • szkic podziału administracyjnego

     Podobnie i na mapach ogólnodostępnych spotykamy się z informacjami pozaramkowymi. Najczęściej odnoszą się one do podania; skali mapy, legendy znaków umownych, cięć warstwicowych, numeru serii.


Rzeźba na mapach

     Najczęściej rzeźbę terenu na mapach jest przedstawiona za pomocą warstwic.
Warstwice - to linie krzywe, zamknięte, łączące punkty położone na tej samej wysokości w stosunku do przyjętego poziomu. Na mapach spotykamy następujące rodzaje warstwic;

  • ciągłe cienki;
  • ciągłe pogrubione;
  • cienkie długo przerywane;
  • cienkie krótko przerywane.

     Warstwice na mapach są rysowane razem ze znakami umownymi urwisk, skał, wąwozów, wypłuczysk, osypisk, suchych koryt rzecznych, dołów, itp.
     Każda warstwica ma określoną wysokość nad poziomem morza, którą często zaznacza się na mapie w przerwie warstwicy. Pionową odległość dwóch sąsiednich warstwic nazywa się wysokością warstwową. Innymi słowy wysokość warstwowa - to różnica wysokości dwóch sąsiednich warstwic, stąd kolejny podział warstwic na;

  • zasadniczą;
  • pomocniczą (połówkową, ćwiartkową).

     To co ile metrów będziemy rysowali na mapie warstwice, będzie zależało od skali mapy i zróżnicowania wysokościowego terenu. Dla terenów równinnych warstwice zasadnicze rysuje się co 2,5 m, pagórkowatych i falistych co 5m, wysokogórskich co 10m. Co piąta warstwica zasadnicza na mapie jest pogrubiana. Na arkuszach o małym zróżnicowaniu rzeźby terenu warstwice zasadnicze uzupełniono warstwicami połówkowymi i ćwiartkowymi.

     Układ warstwic na mapie, przedstawiający wzniesienia i zagłębienia o identycznych kształtach i wymiarach niczym nie różni się od siebie. Wobec tego dla rozróżnienia wypukłej rzeźby (góra, grzbiet) od wklęsłej (kotlina, dolina) należy znać kierunek nachylenia terenu. W tym celu na warstwicach w kierunku nachylenia umieszcza się kreski, zwane wskaźnikami (kreskami) spadu. Końce tych kresek wskazują zawsze kierunek nachylenia: na wzniesieniu podnóże, zaś w kotlinie - jej dno.
     Dodatkowe informacje o kierunku spadu terenu uzyskamy z zapisów umieszczonych na warstwicach oraz z analizy umieszczenia cieków i zbiorników wodnych.
Na rysunku obok.
A - teren obniża sie w kierunku cieków i zbiorników wodnych
B - koniec wskaźnika spadu wskazuje kierunek spadu
C - podstawa cyfry wskazuje kierunek spadu
D - teren obniża się w kierunku mniejszej cyfry.

Do góry


 

Mapy na stronach internetowych

     
   

Google maps

     Google Maps to nowoczesna i zaawansowana usługa, oferowana pierwotnie wyłącznie w serwisie maps.google.com. Z czasem jej producent - firma Google - udostępniła pierwszą wersję API, która umożliwiała "osadzenie" mapy na dowolnej stronie internetowej. Na osadzonej mapie możemy wyszukiwać obiekty, oglądać mapy i zdjęcia lotnicze powierzchni Ziemi. Został stworzony w 2005 roku przez Google. Jest darmowy dla niekomercyjnych użytkowników.
     Obecnie API Google Maps dostępne jest w wersji stabilnej 3.x, oraz nierozwijanej 2. Pod względem możliwości znacznie przewyższa swoją pierwszą wersję, a mimo to jego obsługa jest bardzo prosta. Proste aplikacje to kwestia zaledwie paru linijek kodu - mechanizmy obsługujące mapę są po stronie Google, przez co autor mapy nie musi się o nie w ogóle troszczyć.
     Na stronach internetowych jest dosępnych wiele autorskich poradników, w których można znależć wiele przykładów i kursów pokazujących praktyczne zastosowania API, np. jak dodać logo firmy na mapę, albo wskazówki dojazdu do siedziby firmy. Interfejs Google Maps jest rozpoznawany przez miliony użytkowników stron Map Google - stworzone mapy są intuicyjne w obsłudze, mają szerokie pokrycie danymi kartograficznymi.

     Google udostępnia również Kreator Map Google, który pozwala dodawać i aktualizować informacje geograficzne, które będą widoczne dla milionów użytkowników Map Google i Google Earth. Dzieląc się informacjami o znanych Ci miejscach, pomagasz w wiernym odzwierciedleniu otaczającego Cię świata na mapie. Dodane przez Ciebie informacje zostaną sprawdzone, a po zatwierdzeniu będą widoczne w internecie dla ludzi z całego świata.
     Google Maps API V3 to doskonała usługa umożliwiająca generowanie dowolnych map kartograficznych, terenowych i satelitarnych na stronach internetowych z wykorzystaniem prostych skryptów js. Zaawansowane możliwości Goolge Maps API pozwalają tworzyć własne mapy zawierające również markery, dowolne figury, linie oraz okna informacyjne. W prostym tutorialu przedstawione są podstawowe możliwości Google Maps API, a także zaawansowane przykłady zastosowań.
Zastosowania

  • zaawansowany generator map oparty o Google Maps API V3,
  • osadzanie map z wykorzystaniem Google Maps API V3,
  • odczytywanie współrzędnych dowolnej lokalizacji i przeliczyć je na wiele formatów,
  • wyświetlanie markerów i okien informacyjnych w Google Maps,
  • wyświetlanie na mapach linii, wielokątów oraz okręgów,
  • zaawansowane zastosowanie w wielu aplikacjach.

KPSW - sytuacja znajdowana na Google Maps odbiega od sytuacji znajdowanej w terenie (wymaga aktualizacji)


OpenStreetMap

     OpenStreetMap (OSM) - projekt społeczności internetowej mający na celu stworzenie darmowej, swobodnie dostępnej mapy całej kuli ziemskiej. Jest ona edytowalna przez zarejestrowanych użytkowników. Inspiracją do stworzenia OpenStreetMap były projekty takie jak Wikipedia. Każde miejsce po zbliżeniu może być edytowane po naciśnięciu przycisku "Edytuj". Edycja może odbywać się na podstawie zapisanych wcześniej śladów GPS, zdjęć satelitarnych, map do których wygasły prawa autorskie oraz własnej wiedzy na temat edytowanego obszaru.
     Serwis OpenStreetMap udostępniana za darmo własny zestaw map w postaci, którą bardzo łatwo jest zaimportować do aplikacji w API Google. Mapy z openstreetmap.org w niektórych miejsach są mniej a w niektórych bardziej szczegółowe niż te, dostępne w Google Maps. Przykładowo, openstreetmap.org pokazuje przebieg linii tramwajowych.

Jelenia Góra na mapie OpenStreetMap - podobnie jak na Google Maps wymaga aktualizacji


Geoportal

     Geoportal to witryna internetowa zapewniająca dostęp do zasobów i usług związanych z danymi przestrzennymi, zwłaszcza usług przeglądania i wyszukiwania. Biorąc pod uwagę zakres obszarowy prezentowanych danych, można mówić o geoportalu na poziomie centralnym - geoportal krajowy lub na poziomie regionalnym - geoportale powiatowe i geoportale miejskie/gminne.
     Obecna wersja Geoportalu, dostępna pod adresem www.geoportal.gov.pl bazuje na interaktywnej przeglądarce map z narzędziami umożliwiającymi wyszukiwanie i analizowanie informacji przestrzennych. W ramach projektu GEOPORTAL.GOV.PL zaimplementowane zostały już następujące bazy danych przestrzennych:

  • dane o charakterze katastralnym,
  • baza Danych Ogólnogeograficznych,
  • baza Danych Obiektów Topograficznych,
  • ortofotomapy,
  • rastry map topograficznych,
  • rastry map tematycznych,
  • Państwowy Rejestr Granic,
  • Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych,
  • Numeryczny Model Terenu,
  • Metadane zbiorów i usług danych przestrzennych.

Jelenia Góra na mapach Geoportalu - również wymaga aktualizacji

Do góry


 

 (C) 2011 - 2017 Wydział Przyrodniczo - Techniczny KPSW. All Rights Reserved