POWRÓT

SEMESTR VI

Projektowanie aplikacji arkusza kalkulacyjnego w Excel


Spis treści rozdziału - tutaj kliknij

Cechy aplikacji
Etapy projektowania aplikacji arkusza kalkulacyjnego
Projektant a użytkownik aplikacji


 

Cechy aplikacji

     
   

    Dobra aplikacja arkusza kalkulacyjnego wyróżnia się następującymi cechami;

  • umożliwia użytkownikowi wykonanie zadania, którego sam nie jest wykonać,
  • oferuje odpowiednie rozwiązanie problemu, np. prowadzenie rejestru danych odczytywanych z przyrządów pomiarowych,
  • realizuje założony cel,
  • generuje dokładnie wyniki i jest pozbawiona błędów, np. zliczanie głosów w czasie wyborów,
  • podczas wykonywania zadania korzysta z właściwych i wydajnych metod oraz algorytmów,
  • wychwytuje błędy,
  • uniemożliwia użytkownikowi przypadkowe bądź celowe usunięcie lub zmodyfikowanie ważnych komponentów,
  • formuły, makra i elementy interfejsu są dobrze udokumentowane, dzięki czemu można je łatwo modyfikować,
  • może być modyfikowana przy użyciu prostych metod bez dokonywania większych zmian,
  • posiada łatwo dostępny system pomocy, oferujący przydatne informacje,
  • może być przenoszona i uruchamiana w dowolnym systemie posiadającym odpowiednie oprogramowanie.

Do góry


 

Etapy projektowania aplikacji arkusza kalkulacyjnego

     
   

Wymagania użytkownika

    Ustalenie na etapie projektowania wymagań użytkownika jest przedsięwzięciem bardzo ważnym, min. dlatego, że unikniemy wtedy błędów i niepotrzebnego zwiększenia nakładu pracy i konieczności dokonywania poprawek w gotowej aplikacji.
    Aby tego uniknąć, staje się koniecznością zorganizowania spotkania użytkownik-projektant, gdzie w ramach uzgodnień należy;

  • dowiedzieć się, czy na rynku istnieją jakiekolwiek rozwiązania pozwalające na realizację wymagań stawianych przez użytkowników,
  • zidentyfikować zasoby i możliwości, jakimi dysponuje użytkownik,
  • ustalić na jakiej platformie sprzętowej ma pracować aplikacja,
  • zidentyfikować wersje Excela, które są lub będa używane,
  • sprawdzić poziom umiejętności użytkowników aplikacji.

Planowanie aplikacji

    Dla uniknięcia wielu kłopotów na poszczególnych etapach projektowania, niezbędna jest dogłębna znajomośc Excela. Jeżeli dobrze znasz Excela, będziesz wiedział, jakie metody masz do dyspozycji i wybrać taką która najlepiej sprawdzi się w realizowanym projekcie.
W poczatkowej fazie planowania należy wziąc pod uwagę;

  • strukturę plików - tj. ilość skoroszytów i arkuszy/skoroszyt,
  • strukturę danych - tj. dane w zewnętrznej bazie danych lub umieszczone bezpośrednio na arkuszach skoroszytów,
  • zastosowanie dodatków lub skoroszytów - w niektórych przypadkach dodatek do lepsza postać ostatecznego produktu,
  • wersja Excela - czyli odpowiedzieć sobie w jakiej wersji będzie pracowała aplikacja (2007, 2010, 2013),
  • obsługa błędów - należy okreslić, w jaki sposób aplikacja będzie wykrywała i obsługiwała błędy,
  • zastosowanie funkcji specjalnych - przy dużych zbiorach danych, należy rozważyć użycie tabeli przestawnej Excela,
  • kwestie związne z wydajnością - o wydajności decyduje szybkość działania aplikacji i dlatego ta kwestia powinna być rozpatrywana na etapie projektowania,
  • poziom bezpieczeństwa - czyli uwzględnienie możliwości blokowania komórek w taki sposób aby modyfikacja zawartych w nich formuł nie była możliwa, lub zabezpieczenia arkusza za pomocą hasła.

    Interfejs użytkownika - projektując arkusze kalkulacyjne dla innych użytkowników, należy zwracać szczególną uwagę na interfejs użytkownika. Aby ułatwić ten proces Excela wyposażono w szereg mechanizmów ułatwiających tworzenie interfeju. Są nimi;

  • dostosowanie Wstążki do potrzeb użytkownika,
  • dostosowanie menu podręcznego do potrzeb użytkownik,
  • klawiasze skrótu,
  • niestandartowe okna dialogowe,
  • formaty umieszczone bezpośrednio w arkuszu, takie jak ListBox lub CommandButton.

    Okno dialogowe - służy do wprowadzania, lub też do wyświetlania informacji za pomocą obiektów graficznych, które pozwolają użytkownikowi na podejmowanie decyzji, co do dalszego postępowania. Wyświetlanie i wprowadzanie danych odbywa się poprzez kliknięcie na obiekt. Wynikiem takiego działania może być; na wprowadzanie danych, zaznaczanie wybranych opcji lub właściwości i sterowanie działaniem całej aplikacji.
    Przykładami obiektów są pola tekstowe, pola list, przyciski opcji, przyciski poleceń, itp. i noszą one nazwę formantów. Formanty zapewniają użytkownikom opcje, które można zaznaczać, lub przyciski, które można klikać w celu uruchomienia makr lub skryptów sieci Web. Program Microsoft Excel ma dwa typy formantów: formularza i ActiveX.
    Formanty formularza są prostsze w użyciu, gdyż nie wymagają pisania kodu w języku Visual Basic for Applications (VBA) i są umieszczane bezpośrednio na arkuszu. Umieszczając na arkuszu formanty w znaczny sposób można uprościć działanie arkusza kalkulacyjnego. Dzięki takiemu rozwiązaniu użytkownik nie musi wprowadzać danych do komórek, a decyzje może podejmować przy użyciu znanych formantów.
    Formanty ActiveX pozwalają na tworzenie niestandartowe okna dialogowych noszących nazwę formularzy UserForm, które pozwalają użytkownikowi na wprowadzanie danych, zaznaczanie wybranych opcji lub właściwości i sterowanie działaniem całej aplikacji. Formularze UserForm mogą być tworzone i modyfikowane przy użyciu edytora VBE. Elementy składowe takiego okna dialogowego (przyciski, listy rozwijane, pola wyboru, itp.) są nazywane formantami ActiveX. Excel oferuje standardowy zbiór formantów ActiveX oraz formantów formularza.

Porównanie formantów formularza i formantów ActiveX

 

Formanty ActiveX

Formanty formularza

Wersje Excela

97, 2000, 2002, 2003, 2007, 2010, 2013

5, 95, 97, 2000, 2002, 2003, 2007, 2010, 2013

Dostępne formanty

CheckBox (pole wyboru), TextBox (poletekstowe), CommandButton (przycisk polecenia), OptionButton (przycisk opcji), ListBox (pole listy), ComboBox (pole kombi), ToggTeButton (przycisk przełącznika), SpinButton (przycisk pokretla), ScrollBar (pasek przewijania), Label (etykieta), Image (obraz),; inne moga być dodane.

GroupBox (pole grupy), Button (przycisk), CheckBox (pole wyboru), OptionButton (przycisk opcji), List Box (pole listy), DropDown (ComboBox) (pole kombi), ScrollBar (pasek przewijania), Spinner (pokrętlo)

Odpowiedniki

Formanty formularza UserForm

Formanty arkusza dialogowego (w wersjach wcześniejszych niż Excel 97)

Mozliwości dostosowania

Duże, przy użyciu okna Properties

Minimalne

Do góry


 

Projektant a użytkownik aplikacji

     
   

Rozpoczęcie prac projektowych

    Po określeniu wymagań użytkownika oraz wybraniu rozwiązania umożliwiającego ich spełnienie i po wybraniu komponentów, które wejdą w skład interfejsu użytkownika, przechodzimy do tworzenia aplikacji.
    Utworzenie aplikacji to nie wszystko. Gotową aplikację koniecznie należy przetestować. Jest to jeden z najważniejszych etapów projektu i należy podchodzić do niego z dużą rozwagą. Na testowanie należy przewidzieć tyle czasu, aby możliwe było przetestowanie wszystkich możliwych przypadków i można było wprowadzić zmiany po wykryciu problemu.
    Jest oczywiste, że nie jesteśmy w stanie przetestować działania aplikacji we wszystkich możliwych wariantach pracy i występujacych zdarzeń. Jednak niektóre z błędów jesteśmy w stanie przewidzieć i wtedy powinniśmy naszą aplikację uodpornić na tego rodzaju błędy, którymi np. mogą być;

  • użytkownik zamiast wartości liczbowej wprowadza ciąg znaków,
  • użytkownik uruchamia makro w sytuacji gdy odpowiedni skoroszyt nie został otwarty,
  • użytkownik uruchamia niewłaściwą kombinację klawiszy, itp.

    Przykładów błędów, które możemy przewidzieć jest więcej, ale nie wszystkie w początkowym okresie projektowania nie jesteśmy w stanie określić. Staje się to możliwe w miarę zdobywania doświadczeń przez autora tworzonej aplikacji.

Sposoby uodporniania aplikacji na błędy

    Jednym ze sposobów uodpornienia aplikacji na błędy jest wykorzystanie możliwości samego Excela. Są nimi;

  • blokowanie wybranych komórek,
  • ochrona całego skoroszytu,
  • blokowanie obiektów arkusza,
  • ukrywanie wierszy, kolumn, arkuszy i dokumentów,
  • udostępnianie skoroszytu Excela w trybie tylko odczytu,
  • ochrona dokumentu przy użyciu hasła, użycie dodatku chronionego hasłem.

Nadawanie aplikacji przyjaznego, intuicyjnego i estetycznego wyglądu.

    Tworząc interfejs użytkownika, należy kierować się następującymi zasadami;

  • dążenie do spójności interfejsu,
  • dążenie do prostoty,
  • stosowanie podziału okien służących do wprowadzania danych,
  • oszczędne używanie kolorów.

Do wykonania

    Uzupełnij formułami puste komórki arkusza. Wykonaj obliczenia zgodnie z podanym sposobem. Przedstaw na wykresie słupkowym zależność numer lokalu - wynik po uwzględnieniu kosztów rozliczenia. Wynik działań, w postaci pliku pdf proszę przesłać na mój adres emailowy.

  • Zadanie do wykładu - tutaj do pobrania wzór arkusza »»» 

Do góry


 

 (C) 2011 - 2018 Wydział Przyrodniczo - Techniczny KPSW. All Rights Reserved