POWRÓT

SEMESTR I

Film cyfrowy w multimediach - teoria i zastosowania


Spis treści rozdziału - tutaj kliknij

Formaty wideo
Przygotowanie do montażu filmu
Montaż filmu w Windows Mowie Marker
Ćwiczenia
Literatura


 

Formaty wideo

   


     Cyfrowe Video w ostatnich latach stało się bardzo popularne i jest często wykorzystywane w multimediach. Jest to spowodowane wieloma czynnikami, tj. dostępnością urządzeń, które potrafią nagrać obraz oraz łatwości dzielenia się nim z innymi osobami. Dzięki rozwojowi technologii cyfrowych, dostępności urządzeń mobilnych pozwalających rejestrować i odtwarzać pliki wideo, wykorzystanie filmu jako narzędzia edukacji staje się zjawiskiem powszechnym. Przyczynia się do tego również ogromna popularność internetowego serwisu YouTube, uświadamiając wielu osobom, jakie formy przekazu najchętniej akceptują w dzisiejszych czasach osoby poszukujące wiedzy. Obecnie również edycja filmów nie jest trudna i nie wymaga od nas posiadania profesjonalnego sprzętu czy wiedzy, ponieważ moc naszych komputerów jest wystarczająca, aby można było dokonać edycji video, nawet w wysokiej rozdzielczości.
     O jakości cyfrowych filmów wideo decyduje wiele czynników, m.in. rozdzielczość, przepływność, liczba klatek wyświetlanych w ciągu sekundy. Podobnie jak dla obrazów w filmie cyfrowym ma zastosowanie kompresja. Wyróżnia się dwa rodzaje kompresji; bezstratna (nie powoduje utraty żadnych danych) oraz stratną - podczas której część mniej istotnych danych jest usuwana. W odniesieniu do danych wideo najczęściej stosuje się kompresję stratną. Obecnie istnieje wiele metod kompresji wideo różniących się użytymi koderami, stopniem kompresji i jakością obrazu.
Kodery-dekodery wideo, potocznie nazywane kodekami, to niezależne programy lub algorytmy odpowiedzialne za kodowanie i dekodowanie plików multimedialnych. Na rynku dostepnych jest wiele rodzajów kodeków o różnym przeznaczeniu. Do najpopularnieszych kodeków należą;

  • DivX - pozwala uzyskiwać duży stopień kompresji przy zachowaniu dobrej jakości obrazu,
  • Xvid - stanowi darmową alternatywę DivX,
  • DV - wykorzystywany w cyfrowych kamerach wideo,
  • H.264 - wykorzystywany do transmisji telewizji cyfrowej wysokiej rozdzielczości.

     Format pliku to inaczej struktura pliku definiująca sposób jego zapisania i odtwarzania przez odpowiedni program. Wybór odpowiedniego formatu pliku wideo dla zapisywanego filmu jest niezwykle istotny. Od formatu wideo zalezy jakość i rozmiar materiału wideo. Wybór powinien uwzględniać przeznaczenie filmu, ilość dostepnego miejsca, jakość filmu, kompatybilność z różnymi urządzeniami. Napopularniesze formaty to;

  • AVI - Format AVI jest jednym z najpopularniejszych formatów video. Wprowadzony przez firmę Microsoft w 1992 roku i właśnie z nią jest najczęściej kojarzony. Format AVI jest odmianą formatu RIFF. Odczyt obrazu odbywa się poprzez dekodowanie. Obraz w tym formacie może być skompresowany lub też nie. Najczęściej stosowane kompresje obrazu dla AVI to XviD, DivX, Intel Real Time Video, Indeo, Cinepak, Mjpeg, VdoWave, Real Video, Mpeg-4,
  • MPEG-1 - w wersji pierwszej został wydany w 1991 roku i pozwalał on na uzyskanie rozdzielczości 352x240 o przepustowości około 1,5 Mb/s,
  • MPEG-2 - został zaprezentowany w 1994 roku, gdzie maksymalny rozmiar obrazu wynosił 1920x1152 z przepustowością od około 4 do 13 Mb/s,
  • MPEG-4 (MP4) - to format, który rozpoczął proces tworzenia takich kodeków jak XviD, które to z kolei zapoczątkowały erę multimediów w sieci. Przejął on wiele cech formatów MPEG-1 i MPEG-2. Format stosowany jest w WMA, WMV, QuickTime, Nero Digital. Większość nowszych komputerów zapisuje obraz właśnie w tym formacie,
  • WMV - to format kompresji filmów stworzony przez firmę Microsoft (zaprojektowany jako odwowiedź na format RealVideo). Format ten jest koniecznością dla wszystkich, którzy chcą obejrzeć film na Xbox 360, platformie Windows Mobile czy Microsoft Zune,
  • VCD - jest to format służący do zapisu obrazu oraz dźwięku na płytach CD. Rozdzielczość tego formatu wynosi zaledwie 352x288 w systemie PAL oraz 352x240 w systemie NTSC. Nośnikiem dla tego formatu były głównie płyty CD o pojemności 700MB, maksymalnie można było zapisać film trwający do 80 minut. Kompresja zapisu to MPEG-1,
  • SVCD - jest formatem podobnym do VCD, lecz obsługującym wyższą rozdzielczość. 480x480 dla systemu NTCS i 480x576 dla formatu PAL stosuje on kompresję MPEG2. Rozmiar od 10-20MB/min na CD zmieścimy od 35 do 60 minut filmu. Można nagrać do czterech ścieżek napisów do filmów oraz do dwóch ścieżek audio,
  • DVD - format zapisu danych o większej pojemności zapisu w porównaniu do standardu CD-ROM, umożliwiający zapis na płytach DVD-R, DVDR DL, DVD-RW, DVD+R, DVD+R DL, DVD+RW, DVD-RAM. Cechą charakterystyczną formatu jest to, że DVD musi zawierać system plików (jest to rozszerzenie standardu ISO 9660). Format pojawił się po raz pierwszy w Japonii w w 1996 roku, natomiast do Europy dotarł w 1998 roku.

    Do góry


  •  

    Przygotowanie do montażu filmu

       


        Bardzo ważnym etapem pracy nad stworzeniem filmu jest planowanie. Brak wcześniejszego planowania wymusza wprowadzanie licznych zmian w trakcie tworzenia filmu i znacząco wydłuża czas pracy

    Pierwszym etapem przygotowania do pracy nad filmem jest udzielenie sobie odpowiedzi na kilka pytań;

    • jaki jest temat filmu?
    • jaki cel ma być zrealizowany za pomocą filmu?
    • do kogo film jest skierowany??
    • jakie treści powinien zawierać film??
    • jakie materiały będa wykorzystane w filmie??
    • jaki powinien być czas filmu??


        Drugim ważnym etapem jest opracowanie scenariusza filmu, który powinien zawierac ogólny opis filmu, opis wykorzystanych w nich materiałów (dźwieki, muzyka, narracja, efekty i przejścia, tekst). Ponadto przygotowując film nalezy w scenariuszu zaplanować kolejność zdarzeń, co pozwoli stworzyć ciekawy i interesujący film.
        W trzecim etapie, następuje gromadzenie materiałów potrzebnych do montowania filmu, takie jak; pliki filmowe, pliki muzyczne, zdjęcia, schematy, elementy graficzne, wykresy, teksty i narracje.
        Ostatnim etapem jest montaż filmu, który obejmuje nastepujące operacje; podział i łaczenie klipów, scen i ujęć, ustalanie kolejności i czasu trwania poszczególnych klipów, korekcja obrazu, korekcja dźwięku, dodawanie napisów, udźwiękowienie, wybór formatu pliku i zapisanie zmontowanego materiału.
    Prosty montaż filmów można wykonać w programie Windows Mowie Marker, dostarczany wraz z systemem operacyjnym Microsoft Windows. Mimo, że program ma ograniczone mozliwości, do wielu zastosowań amatorskich często w zupełności wystarcza. Jego funkcjonalność obejmuje;

    • możliwość dzielenia filmów na klipy wideo,
    • edycję klipów na ścieżce wideo, możliwość przesuwania, kopiowania i wklejania klipów,
    • możliwość dodania i montażu ścieżki audio,
    • możliwość dodawania napisów,
    • eksport filmu do formatu wmv,
    • import plików wideo w formatach wmv, avi oraz mpeg.

    Do góry


     

    Montaż filmu w Windows Mowie Marker

       


         Windows Movie Maker jest programem do tworzenia i edycji filmów. Jest on bezpłatnym dodatkiem do systemu Windows i bardzo prostym w użyciu narzędziem o sporych możliwościach, które z pewnością zadowolą wszystkich amatorów tworzenia filmów wideo. Pozwala na wczytanie materiału źródłowego z pliku, bądź na przechwycenie go z zewnętrznego źródła - aplikacja obsługuje zarówno cyfrowe kamery DV, jak i urządzeń analogowe jak na przykład karty telewizyjne.

    Informacje o oknach programu

         W programie Windows Movie Maker dostępnych jest kilka różnych okienek, w których można pracować, w zależności od wykonywanych zadań.
    W okienku Zadania znajduje się lista typowych zadań, których wykonanie może być konieczne podczas tworzenia filmu, takich jak importowanie plików, montaż i publikowanie filmu.
    W okienku Kolekcje są wyświetlane foldery kolekcji, które zawierają klipy. Foldery kolekcji są wyświetlane w okienku Kolekcje po lewej stronie, natomiast klipy w wybranym folderze kolekcji są wyświetlane w okienku Zawartość po prawej stronie.

    Rys. 1 Okna programu Windows Movie Maker

    Importowanie plików wideo, obrazów i plików audio do programu Windows Movie Maker

    W programie Windows Movie Maker można importować pliki o następujących rozszerzeniach nazw plików;

    • pliki audio: aif, aifc, aiff, asf, au, mp2, mp3, mpa, snd, wav oraz wma
    • pliki wideo: asf, avi, dvr-ms, m1v, mp2, mp2v, mpe, mpeg, mpg, mpv2, wm oraz wmv
    • pliki obrazów: bmp, dib, emf, gif, jfif, jpe, jpeg, jpg, png, tif, tiff oraz wmf

    Aby zaimportować pliki do programu Windows Movie Maker (rys. 2)

    • liknij menu Plik, a następnie kliknij polecenie Importuj elementy multimedialne.
    • przejdź do lokalizacji, w której znajdują się pliki multimediów cyfrowych, i kliknij opcję Importuj.

    Rys. 2 Importowanie plików

    Seria ujęć i oś czasu

         Obszar tworzenia i edytowania projektu jest wyświetlany w dwóch widokach: serii ujęć i osi czasu. Podczas tworzenia filmu można przełączać się między tymi dwoma widokami.
    Seria ujęć. Seria ujęć jest domyślnym widokiem w programie Windows Movie Maker. Z serii ujęć można korzystać w celu obejrzenia danej sekwencji lub serii klipów w projekcie oraz w celu łatwego przestawiania klipów, jeśli zachodzi taka potrzeba. Ten widok umożliwia również obejrzenie wszystkich dodanych efektów lub przejść wideo. Dodane do projektu klipy audio nie są wyświetlane w serii ujęć, ale można je obejrzeć w widoku osi czasu.

    Rys. 3 Widok serii ujęć i osi czasu

         Oś czasu. Widok osi czasu zapewnia bardziej szczegółowy widok projektu filmu i umożliwia dokonywanie bardziej precyzyjnego montażu. Przy użyciu widoku osi czasu można przycinać klipy wideo, dostosowywać czas trwania przejść między klipami i wyświetlać ścieżkę audio. Za pomocą osi czasu można przeglądać lub modyfikować czas trwania klipów w projekcie. Przyciski osi czasu służą do przełączania się do widoku serii ujęć, powiększania lub zmniejszania widoku szczegółów w projekcie, dodawania narracji do osi czasu lub dostosowywania poziomów audio.

    Monitor podglądu

         Monitor podglądu umożliwia wyświetlanie poszczególnych klipów lub całego projektu. Korzystając z monitora podglądu, można wyświetlić podgląd projektu przed opublikowaniem go w postaci filmu. Przyciski znajdujące się poniżej monitora podglądu służą do odtwarzania lub wstrzymywania odtwarzania klipu, a także do przewijania klipu do przodu lub do tyłu klatka po klatce. Przycisk podziału umożliwia dzielenie klipu na dwie części dokładnie w tym miejscu, w którym klip jest wyświetlany w monitorze podglądu.

    Praca z programem

         Pracując z programem Windows Movie Maker możemy wykonać następujące czynności;

    • importować pliki do kolekcji,
    • przechwytywać materiały z zewnętrznych urządzeń audio-wideo,
    • określenia czasu wyświetlania zdjęć,
    • pobieranie obrazu,
    • dodawanie klipów do filmu,
    • dodawanie efektów specjalnych,
    • wstawianie napisów,
    • dzielić, łączyć i przycinać klipy audio-wideo,
    • dodawać narrację,
    • zapisywać projekt i film.

    Wybrane praktyczne porady

    Określanie czasu wyświetlania zdjęć

    W widoku Oś czasu łatwo można dostosować oraz sprawdzić czas wyświetlania poszczególnych elementów filmu. Aby sprawdzić czas wyświetlenia lub odtworzenia poszczególnych klipów, wystarczy najechać kursorem myszy na każdy z nich. Dla zmiany czasu wyświetlania należy postępować w sposób następujący;

    • przełaczyć widok na Oś czasu,
    • zaznaczyć wybrane zdjęcie,
    • wokół zdjęcia pojawi się ramka ze znacznikiem z lewej strony (rys.4),
    • po najechaniu na ten znacznik kursor myszy zmieni kaształ (czerwone strzałki),
    • przeciągając kursor w prawo lub w lewo, można zmieniać czas wyświetlenia wskazanego obrazu w filmie. W czasie wprowadzania zmian jest wyświetlany bieżący czas wyświetlenia,
    • zapisać zmiany w projekcie.

    Rys. 4 Określanie czasu wyświetlania zdjęć

    W podobny sposób można sprawdzić i określić czas odtworzenia plików audio i wideo oraz czas wyświetlania tytułów dołaczonych do klipów.

    Dodawanie przejść i efektów do obrazów i wideo w programie Windows Movie Maker

    Tworzone filmy można udoskonalać przez dodawanie własnych specjalnych retuszy, aby nadad filmom wyrazistość i bardziej profesjonalny wygląd. Dodając przejścia i efekty, można zapewnić płynne przechodzenie jednej sceny w następną i nadać filmowi pożądany styl.
    Przejście - steruje sposobem odtwarzania filmu między kolejnymi klipami wideo lub obrazami. Przejście można dodad między dwoma obrazami, klipami wideo lub tytułami w dowolnej kombinacji w serii ujęd/na osi czasu. Wszelkie dodawane przejścia są wyświetlane na ścieżce Przejście na osi czasu. Aby zobaczyć tę ścieżkę, należy rozszerzyć ścieżkę Wideo (rys.5).

    Rys. 5 Dodawanie przejść

    Wstawianie w programie Windows Movie Maker

    Używając programu Windows Movie Maker, można do filmu dodać tytuł, nazwisko autora, datę, napisy końcowe i inny tekst. Na przykład można dodać tytuł wprowadzający osobę lub scenę oglądaną w filmie. Tekst można dodać w różnych miejscach filmu: na początku lub na końcu, przed lub za klipem lub można nałożyć tekst na klip. Tytuł jest odtwarzany przez określony czas samodzielnie na ekranie lub jest nałożony na odtwarzany film wideo, po czym tytuł znika, a dalej wyświetlany jest klip wideo lub obraz (rys. 6).

    Rys. 6 Dodawanie tytułu

    Dodawanie narracji w programie Windows Movie Maker

    Dodawanie narracji jest rozwiązaniem, które zaleca się stosować w sytuacji potrzeby dodania długich opisów tekstowych. Aby dodać narrację do tworzonego filmu należy;

    • do komputera dolaczyć i skonfigurować mikrofon,
    • Przełaczyć widok Oś czasu,
    • Ustawić wskaźnik odtwarzania w miejscu, w którym ścieżka audio jest wolna,
    • Wybrać ikonkę Dodaj narrację do osi czasu,
    • aby rozpocząć nagrywanie, wybrać przycisk Rozpocznij narrację,
    • po zakończeniu nagrania wybrać przycisk Zatrzymaj narrację,
    • w oknie dialogowym podać nazwę pliku z narracją oraz miejsce jego zapisania.

    Rys. 7 Dodawanie narracji

    Zapisywanie projektu i zapisywanie filmu

    Po zakończeniu pracy nad projektem można go opublikować jako film. Film to plik pakietu Windows Media z rozszerzeniem nazwy pliku wmv lub plik Audio-Video Interleaved (AVI) z rozszerzeniem avi. Po opublikowaniu filmu w programie Windows Movie Maker można go udostępnić innym osobom na różne sposoby — za pośrednictwem komputera, na zapisywalnym dysku CD, na zapisywalnym dysku DVD, jako załącznik do wiadomości e-mail lub na taśmie wideo w cyfrowej kamerze wideo.

    Zapisywanie filmu

    Do zapisywania filmu służy kreator zapisywania filmów. Sposób postępowania podczas zapisywania filmu jest następujący;

    • w oknie Zadania dotyczące filmu rozwinąć część Zakończ pracę z filmem i wybrać Zapisz na moim komputerze,
    • W oknie Kreator zapisywania filmów należy podać nazwę oraz miejsce zapisu pliku z filmem i zatwierdzić przyciskiem Dalej.

    Inne programy do nieliniowego montażu filmu

    Na rynku dostępnych jest wiele programów do nieliniowego montażu filmów. Różnią się one możliwościami. Bezpłatnymi programami są; Pinacle VideoSpin, SuperDVD Video Editor, Photo Story for Windows.

    Do góry


     

    Ćwiczenia

       

    Ćw. 5 - Zadania do samodzielnego wykonania

    Do góry


     

    Literatura

       
    • R. Jaworski - Multimedia i grafika komputerowa (2009),
    • T. Rudny - Multimedia i grafika komputerowa (2011)

    Do góry


       

     

     (C) 2011 - 2017 Wydział Przyrodniczo - Techniczny KPSW. All Rights Reserved