POWRÓT

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM - SEMESTR II

System administracyjny zarządzania środowiskiem


Spis treści rozdziału - tutaj kliknij

Stanowienie prawa i ustawy
Instytucje ochrony środowiska
Organy doradcze
Organizacje i instytucje związane z ochroną środowiska

 

Stanowienie prawa i ustawy

   



 

Sejm i Senat W Sejmie działa Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (OSZ). Do zakresu działania Komisji należą sprawy ochrony i kształtowania środowiska oraz ochrony nieodnawialnych jego zasobów, gospodarki wodnej, dróg wodnych śródlądowych, meteorologii, hydrologii, geologii oraz leśnictwa i gospodarki leśnej.
Minister Środowiska wykonuje ustawy oraz wydaje rozporządzenia dotyczące ochrony przyrody i ochrony środowiska. Niektóre rozporządzenia (np. o powołaniu parku narodowego) wydaje Rada Ministrów czyli rząd.

Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. stanowi, że Rzeczypospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju oraz wskazuje, iż ochrona środowiska jest obowiązkiem obywateli i władz publicznych. Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska.
Polityka ekologiczna RP - Najważniejszym i nadrzędnym dokumentem dotyczącym spraw związanych z ochroną środowiska jest polityka ekologiczna państwa. Uchwala ją Sejm na wniosek Rady Ministrów. W Polsce przyjęto Politykę Ekologiczną Państwa, zawartą w uchwale sejmu RP z dnia 8 maja 2003 r. (M.P. z 2003 r. Nr 33, poz. 433) na lata 2003 – 2006 (z uwzględnieniem perspektyw na lata 2007 – 2010). Program wykonawczy do Polityki ekologicznej państwa obejmuje lata 2010 i 2025.
Ustawy o ochronie środowiska w Polsce
Obowiązek ochrony środowiska reguluje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz. 627 z późniejszymi zmianami). Ustawa - Prawo ochrony środowiska stwierdza, że polityka ekologiczna państwa ma na celu stworzenie warunków niezbędnych do realizacji ochrony środowiska.
Obowiązek ochrony środowiska reguluje również ustawa z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. Ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody:

  • dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów;
  • roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową;
  • zwierząt prowadzących wędrowny tryb życia;
  • siedlisk przyrodniczych;
  • siedlisk zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów;
  • tworów przyrody żywej i nieożywionej oraz kopalnych szczątków roślin i zwierząt;
  • krajobrazu; zieleni w miastach i wsiach;
  • zadrzewień.

Ochrona i kształtowanie środowiska Instrumentami oddziaływującymi na środowisko są m.in.: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80 poz. 717); Procedura Oceny oddziaływania na środowisko (przeprowadzana jest, gdy przedsięwzięcie może zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko).

Do góry


 

Instytucje ochrony środowiska

   


 

     Ministerstwo Środowiska - W Ministerstwie Środowiska szczególnie odpowiedzialny za sprawy ochrony przyrody jest Główny Konserwator Przyrody (podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska).
W województwach kompetentną władzą jest wojewoda i pracujący w urzędzie wojewódzkim Wojewódzki Konserwator Przyrody.
Główny Konserwator Przyrody - Główny Konserwator Przyrody (podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska):

  • bezpośrednio nadzoruje realizację zadań wynikających z następujących ustaw:
  • ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, z późn. zm.),
  • ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. z 2007 r. Nr 36, poz. 233),
  • ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), w zakresie ocen oddziaływania na środowisko oraz pozwoleń zintegrowanych;
  • nadzoruje realizację zadań określonych w przepisach o ogrodach działkowych, w szczególności wynikających z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419 oraz z 2006 r. Nr 220, poz. 1600);
  • koordynuje proces organizowania i funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000;
  • w imieniu Ministra współpracuje z wojewodami w zakresie działalności parków krajobrazowych;
  • koordynuje uczestnictwo Ministra w procesie decyzyjnym Unii Europejskiej, poprzez monitorowanie procesu przygotowania instrukcji na posiedzenia organów pomocniczych Rady UE dla polskiego przedstawiciela oraz przygotowywanie udziału Ministra w posiedzeniach Rady UE do spraw Środowiska Naturalnego;
  • nadzoruje sprawy związane ze współpracą ze związkami zawodowymi działającymi w resorcie;
  • w imieniu Ministra prowadzi sprawy związane z wydawaniem zezwoleń na pozyskiwanie roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową oraz na czynności zabronione w stosunku do roślin i zwierząt objętych ochroną;
  • koordynuje prace związane z Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także innymi programami związanymi ze sferą rolnictwa, ochrony przyrody i bezpieczeństwa biologicznego;
  • współpracuje z:
    • Państwową Radą Ochrony Przyrody,
    • Państwową Radą Ochrony Środowiska,
    • Komisją do spraw Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych,
    • Krajową Komisją do spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko,
    • Radą do Spraw Autostrad;
    • prowadzi sprawy wynikające z nadzoru Ministra nad parkami narodowymi.

     Wojewódzki konserwator przyrody - urzędnik urzędu wojewódzkiego odpowiedzialny za ochronę przyrody i jej organizację w danym województwie. W praktyce zwykle reprezentuje wojewodę w większości jego kompetencji dotyczących ochrony przyrody.

Do góry


 

Organy doradcze

   


 

     Organy doradcze to min. Państwowa Rada Ochrony Przyrody (złożona z wybitnych naukowców i specjalistów) oraz wojewódzkie komisje ochrony przyrody.
Państwowa Rada Ochrony Przyrody
PROP jest organem bez władzy wykonawczej (opiniodawczo-doradcza), odpowiedzialna za ochronę przyrody naturalnej. Państwowa Rada Ochrony Przyrody PROP jest organem bez władzy wykonawczej. To jednak opiniodawczo-doradcza część odpowiedzialna za ochronę przyrody naturalnej. Działa bezpośrednio przy Ministrze Środowiska jednak poza doradztwem tej właśnie osobie, zajmuje się również wszelkim innym organom. Jeśli zachodzi taka konieczność - wtedy z własnej inicjatywy wyraża własne poglądy i wysyła wnioski do wybranych podmiotów.

      Sama rada składa się z czterdziestu członków wybranych przez Ministra Środowiska. Każdy z nich obejmuje urząd przez okres pięciu lat. W radzie zasiadają osoby ściśle związane z ochroną środowiska - są to m.in. przedstawiciele organizacji ekologicznych, nauki a także osoby czynnie zajmujące się środowiskiem.
Z praktycznych rzeczy - poza wcześniej wspomnianym doradztwem, PROP zajmuje się oceną stanu ochrony przyrody w Polsce. Konsultuje wszelkiego rodzaju wnioski, akty prawne i wszelkiego rodzaju projekty powiązane terenowo z obszarami chronionymi. Stara się również popularyzować ochronę przyrody na terenie całego kraju - szczególnie wśród osób zasiadających w rządzie - to właśnie od nich zależy czy nasze środowisko naturalne nie ulegnie zniszczeniu a postęp technologiczny nie zniszczy naszych terenów zielonych.
Na szczeblu gminnym o sprawach ochrony przyrody decydują: rada miasta i rada gminy, a wykonują ją: prezydent miasta, burmistrz i wójt. Ponadto w urzędzie miasta i urzędzie gminy funkcjonują wydziały (referaty) ochrony środowiska (mogą nazywać się różnie), podobne organy są również na szczeblu powiatowym.
Organizacje pozarządowe
Poza organami państwowymi ochroną przyrody zajmują się organizacje pozarządowe, czyli stowarzyszenia obywateli, które nie są finansowane z budżetu państwa. Organizacji takich jest wiele. Organizacje pozarządowe wyspecjalizowane w ochronie przyrody prowadzą badania naukowe, opracowują plany i projekty, realizują praktyczne przedsięwzięcia polegające na ochronie konkretnych miejsc lub gatunków, zakładają własne rezerwaty i popularyzują ochronę przyrody. Organizacje te dzięki samodzielnie zdobywanym funduszom, angażowaniu wybitnych specjalistów, doświadczeniu własnych działaczy i aktywności członków mogą zrobić dla ochrony przyrody znacznie więcej (szybko i skutecznie) niż jakikolwiek organ administracji państwowej. To one w demokratycznym państwie powinny zajmować się wykonywaniem większości zadań związanych z ochroną przyrody.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
Organ został powołany na mocy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Wykonuje zadania określone w art. 127 tej ustawy, jest także organem w zakresie ochrony przyrody w rozumieniu art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, organem w zakresie ochrony środowiska w rozumieniu art. 376 ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, a także uczestnikiem krajowego system ekozarządzania i audytu w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie ekozarządzania i audytu (EMAS).
Zadania Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska:

  • współudział w realizacji polityki ochrony środowiska w zakresie ochrony przyrody i kontroli procesu inwestycyjnego;
  • kontrola odpowiedzialności za szkody w środowisku;
  • gromadzenie danych i sporządzanie informacji o sieci Natura 2000 i innych obszarach chronionych oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
  • współpraca z organami samorządu terytorialnego w sprawach ocen oddziaływania na środowisko i ochrony przyrody;
  • współpraca z organizacjami ekologicznymi.

Wydział Ocen Oddziaływania na Środowisko

  • prowadzenie postępowań w sprawie ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszary Natura 2000 oraz ponowne przeprowadzenie tych ocen,
  • opiniowanie, ustalanie zakresu raportu oraz dokonywanie analiz treści raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie zgodności z przepisami prawa,
  • prowadzenie postępowań w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla: dróg, linii kolejowych, napowietrznych linii elektroenergetycznych, instalacji dla przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu, sztucznych zbiorników wodnych, zaliczanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, oraz przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych, jak również zmiany lasu, nie stanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny,
  • uzgadnianie w zakresie ochrony środowiska, warunków realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
  • opiniowanie projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
  • opiniowanie w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko projektów polityk, strategii, planów lub programów wybranych dziedzin gospodarki, ustalających ramy dla realizacji przedsięwzięć mogących znaczących oddziaływać na środowisko, oraz jeżeli z realizacji postanowień tych dokumentów wynika, że mogą one znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000,
  • prowadzenie postępowań w sprawach możliwości odstąpienia od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektów polityk, strategii, planów lub programów,
  • prowadzenie spraw związanych z ustalaniem zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko dla planów, programów, polityk i strategii,
  • prowadzenie spraw związanych z wydawaniem i z cofaniem pozwoleń na wytwarzanie odpadów, emisję gazów lub powietrza, wydawanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu na terenach zamkniętych,
  • udział w postępowaniu administracyjnym w celu wydania pozwolenia zintegrowanego i okresowe analizowanie wydanych pozwoleń na terenach zamkniętych,
  • wydawanie pozwoleń emisyjnych (pozwolenie na wytwarzanie odpadów, emisję gazów lub powietrza, decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu) dla przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych.

Do góry


 

Organizacje i instytucje związane z ochroną środowiska

   


 

Organizacje i instytucje związane z ochroną środowiska

  • Ministerstwo Środowiska;
  • Główny Inspektorat Ochrony Środowiska;
  • Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;
  • Ekofundusz;
  • Bank Ochrony Środowiska;
  • Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie.

Na terenie woj. dolnośląskiego - m. Wrocław

  • Dolnośląski Urząd Wojewódzki. Wydział Środowiska i Rolnictwa;
  • Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Departament Rolnictwa i Środowiska;
  • Urząd Miasta Wrocław;
  • Starostwo Powiatowe w Jeleniej Górze (Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa);
  • Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu
  • Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu - Delegatura w Jeleniej Górze
  • Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu - Delegatura w Jeleniej Górze
  • Wojewódzka Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna;
  • Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;
  • Bank Ochrony Środowiska Oddział we Wrocławiu;
  • Liga Ochrony Przyrody;
  • Straż Pożarna;
  • Miejska Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna;
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej;
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji;

Do góry


   

Literatura
2. Strona Ministerstwa Ochrony Środowiska - http://www.mos.gov.pl/

 

 (C) 2018 Wydział Przyrodniczo-Techniczny KPSW. All Rights Reserved